Biceps & Brains

Na de Ilias heeft Patrick Lateur nu ook Homeros’ Odyssee vertaald. Noem het gerust een klein levenswerk. KVS brengt met Odysseus, een zwerver komt thuis, de integrale tekst op scène.
 
Je hebt jarenlang aan deze tekst gewerkt. Nu gaan acteurs ermee aan de slag. Kijk je daar naar uit?
Een tekst is nooit 'af'. Het loslaten gebeurt met veel vragen en onzekerheden. Ik had dat vooral met de Ilias. Nu ben ik iets geruster, maar het blijft spannend. De acteurs zijn de nieuwe rapsoden uit de oudheid. Want toen werd Homeros ook voorgedragen. Vandaag zetten acteurs die heerlijke mondelinge traditie verder. Homeros krijgt weer een stem, op diverse manieren. En dan is er nog Lisbeth Gruwez, daar ben ik heel benieuwd naar.

Je hebt nu zowel de Ilias als de Odyssee vertaald. Hoe verschillend zijn beide boeken?
De Ilias is het boek van de biceps, maar Homeros dringt wel erg diep door in de psyche van die mannen. De Odyssee is meer het boek van de brains. Het is lichtvoetiger en spreekt vandaag meer aan, ook door het zo herkenbare thema van de zwerver die weer thuis wil komen. Het vertalen was niet zo verschillend. Het beproefde metrum werd behouden, maar de woordkeuze ligt soms anders omdat beide werelden zo anders zijn.

Wat kunnen we vandaag van de Odyssee leren?
Vroeger werd de Odyssee vaak moraliserend gelezen. Ik weet niet of dat goed is. Op de eerste plaats moet je vooral genieten van het verhaal, van de beelden, van een figuur zoals Eumaios (de kleine man), Nausikaä (de sterke tiener), Penelope (de trouwe), Telemachos (die volwassen wordt), Odysseus (de dulder, de leider en lijder). En dan zijn er de landschappen, de zee, de eilanden, met monsters en met vrouwen. Leren? Tja, doe je en passant.
 
Patrick Lateur publiceert dichtbundels,vertalingen en bloemlezingen. Voor zijn vertaling van Homeros' Ilias - Ilias, wrok in Troje -  kreeg hij in 2013 de Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap - Letteren. Dit jaar verschijnt bij Athenaeum zijn vertaling van Homeros' Odyssee, een zwerver komt thuis