De helende kracht van het woord

Met Sukina Douglas voegt KVS een internationaal gezicht toe aan het open ensemble van het Brussels stadstheater. Als dichteres, rapper en performer reisde ze al de halve wereld rond, en overal inspireert ze mensen met de kracht van haar woorden. Samen met Muneera Rashida vormt ze het Londense hiphopduo Poetic Pilgrimage. De voorstelling Malcolm X – die volgend seizoen hernomen wordt in KVS en op tournee – betekende hun theaterdebuut.

Het theaterconcert Malcolm X was een van de meest besproken voorstellingen van het afgelopen seizoen in Vlaanderen. Wat betekende het voor jou om deel uit te maken van Malcolm X, en om zo’n stuk op te voeren in KVS?
SD: Het feit dat het initiatief kwam van een gevestigde instelling als KVS – met een ‘koninklijke’ historiek – was ontzettend belangrijk. Een thema als Malcolm X is sowieso indrukwekkend en betekenisvol en fragiel, maar bovenal een serieus risico. Dat KVS dat risico durfde nemen en zo’n productie maken als kick-off onder de nieuwe leiding van Michael De Cock, daar heb ik alleen maar respect voor.
In de aanloop naar het stuk vonden er gesprekken plaats met de ‘community’ in Le Space, er waren open repetities zodat mensen konden komen kijken, we hielden after-work DJ feestjes ... Op allerhande manieren werden mensen betrokken in het proces, dat vond ik echt fantastisch. Ik heb dat nog nooit meegemaakt, ook niet in Engeland, dat een instituut als KVS naar de mensen toegaat en een dialoog met hen aangaat over een voorstelling die in de maak is. En dat is zo relevant, want de figuur van Malcolm X weerspiegelt zoveel mensen: mensen met Afrikaanse roots, met een migratieachtergrond, moslims, activisten, maatschappelijk geëngageerde mensen ... en uiteraard ook ruimer, muziek- en theaterliefhebbers.

Sta je na die ervaring nu anders op het podium?
SD:
Absoluut. Malcolm X was een van de meest ingrijpende en creatieve ervaringen van mijn leven. Het heeft m’n leven echt veranderd – het was zo ver buiten mijn comfortzone, zo radicaal anders dan wat ik al gedaan had! De manier waarop ik nu perform is totaal anders, en ook wat ik breng is anders. De samenwerking met het makerstrio (Junior Mthombeni, Fikry El Azzouzi en Cesar Janssens, nvdr) en de andere performers heeft geleid tot nieuwe creatieve en theatrale ideeën. Ik kijk er erg naar uit om te gaan toeren.

Ook het idee voor Rise Up – het interactieve poëzieproject dat de aanslagen in Brussel herdenkt – ontstond vanuit je performance in Malcolm X. Wat wilde je bereiken met Rise Up?
SD: Het doel van Rise Up was om Brussel in te trekken, ons onder te dompelen in de stad en haar inwoners, en in dialoog te gaan met verschillende mensen en plekken. En zeker met mensen die zelden aan het woord komen. Samen met stadsdramaturge Kristin Rogghe en sociaal-cultureel werker Hajar Ibnouthen sprak ik met sans-papiers, minderjarige vluchtelingen, mensen in armoede, maar ook met eurocraten en advocaten. Na die gesprekken en een aantal “pre- workshops” brachten we de mensen samen voor een intens poëzieweekend, waarin we schreven over de aanslagen in Brussel van 22 maart. Heel krachtig, heel emotioneel ook. Op de verjaardag van de aanslagen hielden we een “Poetic Memorial” en konden de deelnemers hun teksten delen. Het was zo helend en inspirerend om al die verschillende verhalen van Brussel te horen, maar ook om te voelen dat mensen ondanks hun verschillende leefwerelden op dezelfde manier worstelen met wat er gebeurt in de wereld vandaag. En hoe we elkaar daarin kunnen ondersteunen.

In het nieuwe theaterseizoen zal je die gesprekken zeker kunnen voortzetten, met de tournee van Malcolm X en een nieuwe editie van Rise Up ... Maar ook via Mindblowers, een gloednieuwe samenwerking met de VUB.
SD: Wat ik zo waardeer aan KVS is haar open blik, haar gedrevenheid om mensen te bereiken en banden te smeden. Als een octopus met vele tentakels. Mensen beseffen vaak niet welke impact kunst kan hebben. Mindblowers is een geweldig initiatief dat kunst verbindt met educatie en activisme. Sowieso beschouw ik de kunstwereld en de academische wereld als ruimtes voor discussie die niet los staan van elkaar.
Het thema van Mindblowers, ‘verzet’, is ook essentieel voor mezelf en mijn artistieke partner in crime Muneera. Alles waar we met Poetic Pilgrimage voor staan, is in zekere zin verzet. We verzetten ons tegen beperkende normen en stereotypes – als zwarte vrouwen, als moslimvrouwen, als vrouwen. Al die kruispunten samen creëren een heel interessante dialoog, en dat is waar het vandaag om draait.