Sinds 2006 is KVS, samen met les ballets C de la B en Plek vzw, behoedzaam aan het bouwen aan een parcours in de Bezette Gebieden dat berust op artistieke uitwisseling met een nieuwe generatie van Palestijnse podiumkunstenaars. Ondertussen werden verschillende etappes afgelegd: verkenning en formulering van PASS in 2006, twee lange ateliers in Birzeit (Westbank) in augustus 2007 en mei 2008, het verblijf in België van 5 artistieke toeristen in het najaar van 2008.
Palestina heeft geen opleiding voor theater of dans. De bestaande theater- en dansgroepen zijn ngo’s die voor hun financiering afhankelijk zijn van buitenlandse donoren en hun agenda’s. De kunst moet meestal de politiek dienen. Toch is de behoefte aan autonome expressie enorm, daarvan getuige de explosie aan hedendaagse film- en videoproductie. PASS heeft tot doel de individuele podiumkunstenaar instrumenten aan te reiken om tot autonome creaties te komen. PASS opent artistieke horizonten voor beginnende ‘makers’ door middel van langlopende multidisciplinaire ateliers die dans en theater verenigen. De deelnemers zijn beginnende artiesten van welke achtergrond ook, die in de toekomst motor kunnen zijn voor ‘voorstellingen’, zij het als schrijver, dramaturg, regisseur, choreograaf, speler, danser of vormgever.
PASS is een samenwerkingsverband tussen de eerder genoemde Belgische organisaties en de Qattan Foundation in Ramallah. De coördinatie is in handen van KVS-dramaturg Hildegard De Vuyst die nauw samenwerkt met Mahmoud Abu Hashhash, hoofd van Culture and Arts departement van Qattan Foundation, en de Palestijnse mentor van het project: François Abu Salem, voormalig artistiek leider van El Hakawati.
2007 >> PASS / Part I
Voor het eerste atelier (PASS/Part I), dat plaats vond in een voormalig meisjespension midden het dorpje Birzeit op de Westelijke Jordaanoever, werden deelnemers geselecteerd op basis van een vragenlijst verspreid door Qattan Foundation. Een vijftigtal kandidaten vulden de vragenlijst in, en werden vervolgens uitgenodigd voor interview. Op basis daarvan werden 15 deelnemers weerhouden. Ze kwamen uit verschillende hoeken van Palestina, van Jenin tot Bethlehem, van Um Al Fahem (IL) tot Nablus, van verschillende achtergronden, zowel sociaal als artistiek. Hun ervaringen binnen de podiumkunsten varieerden van semi-prof (El Funoun, het Palestijns Cirkus), tot amateur tot neofiet. Die diversiteit werd door alle betrokkenen als een sterke troef ervaren. Ze wordt in de toekomst hopelijk nog versterkt door deelnemers uit Gaza.
PASS/Part I liep gedurende 3 weken. De eerste week werd ingezet op spel en tekst (Bart Danckaert en Joris Van den Brande van Plek vzw), de tweede week op dans en beweging (met Koen Augustijnen en Rosalba Torres Guerrero van Les Ballets C de la B) en de derde week werd voornamelijk gefocust op eigen projecten van deelnemers (met Bart Danckaert, Hildegard De Vuyst, François Abu Salem). De tekst die als vertrekpunt diende waren de eerste 3 scènes uit “Combat de nègre et de chien” van Bernard Marie Koltès, in het Arabisch vertaald door François Abu Salem. In de derde ‘individuele’ week werd erop gehamerd de verworvenheden en materialen uit de eerste 2 weken mee te pakken. Uit dit eerste atelier werden 8 deelnemers weerhouden om verder een weg mee af te leggen.
2008 >> PASS / Part II
PASS/Part II liep gedurende 2 weken eind april-begin mei 2008, met danser-choreograaf Tarek Halaby, Hildegard De Vuyst en François Abu Salem. Halaby is een Palestijns Amerikaan, afgestudeerd aan PARTS, die in België verblijft en verbonden is aan de danswerkplaats WP Zimmer. Op uitnodiging kwamen nieuwe deelnemers (waaronder drie vrouwen) de selectie uit Part I versterken. Het vertrekpunt waren dit keer de eerste 4 hoofdstukken van een prozawerk van Mahmoud Abu Hashhash, in het Arabisch geschreven maar ook beschikbaar in de Franse vertaling “Ramallah mon Amour”. Met hun persoonlijke keuze van tekstfragmenten bouwden de deelnemers individueel een personage/verhaal op waarbij ze vervolgens de tekst vervangen door beweging, tot een gedanste solo overblijft met ‘dezelfde’ inhoud.
2008 >> "TOURISTES ARTISTIQUES" >> PASS / Part III
In het najaar van 2008 patroneerde de Franse Gemeenschap een Palestijns seizoen in Brussel en Wallonië onder de noemer Masarat. Fabienne Verstraeten, coördinatrice, bracht een programma bijeen van film en video, beeldende kunst, literatuur en architectuur. De podiumkunsten waren nauwelijks vertegenwoordigd in het programma (op een solo van François Abu Salem na), maar Masarat werd wel bereid gevonden om mee te investeren in het traject dat een aantal jonge podiumkunsenaars binnen PASS afleggen. De deelnemers hebben er immers alle baat bij om zich te confronteren aan artistieke praktijken en impulsen buiten Palestina. Het artistieke klimaat onder de Israëlische bezetting is er immers een van isolement, en van een even politiek noodzakelijke als artistiek verstikkende nood aan Palestijnse eenheid. Daarom nodigde Masarat vijf deelnemers uit PASS/PART II uit naar Brussel als ‘touriste artistique’: Maher Shawamreh, Ahmad Tubassi, Muhammad Haj Daoud, Zeena Zarour, Adham Nu’man.
KVS huisvestte de jonge Palestijnen, coördinator De Vuyst stelde een programma samen voor een maand van workshops, kijkstages, voorstellingen en discussies. PASS/PART III bevatte ook een collectieve workshop met regisseur-choreograaf Isabella Soupart (met dank aan Les Halles de Schaerbeek) die met de touristes artistiques werkte op basis van filmfragmenten.
2009 >> 'IN THE PARK'
Tijdens de zomer van 2009 was er een workshop met Koen Augustijnen, Rosalba Torres Guerrero en Hildegard De Vuyst in Birzeit (Westelijke Jordaanoever - Palestina). De focus lag op dans en beweging en voor het eerst werd met de 10 deelnemers (anciens en nieuwelingen) naar een toonmoment toegewerkt. Het contact met het publiek, spelen en toeren, maken immers deel uit van het (denk-)werk van de podiumkunstenaar.
Op 4 weken tijd werd de voorstelling In the Park in elkaar getimmerd:
Bekijk een reportage over het werkproces op seensoon.net
KVS-dramaturge en Palestina-coördinator Hildegard De Vuyst schreef in de KVS Express van oktober over haar ervaringen in Palestina en Congo.
>> lees hier het artikel (pdf)
Bekijk enkele fragmenten uit de voorstelling:
Bekijk hier de lange versie (10 min.) van deze video
2010 >> ...
Hildegard De Vuyst schetst in de KVS Express van februari-maart een beeld van 5 jaar Palestina-werking aan de hand van een aantal markante momenten.
>> lees hier het volledige artikel (pdf)
Voor 2010 zijn er al contacten gelegd met de Franse theaterauteur van Algerijnse origine Mohamed Kacimi. Hij kent de regio op zijn duimpje (lees er zijn “Terre Sainte” maar eens op na) en schrijft graag met spelers tijdens het repetitieproces. Deze 4 weken zouden bijgevolg meer focussen op tekst en spel.
... >> PASS in BELGIË
Op termijn moeten deze workshops uitdraaien op gezamenlijke producties tussen Palestijnse en Belgische partners. Daarvoor zijn al eerste plannen uitgetekend met Bart Danckaert en Joris Vandenbrande die graag Maghrebijnse jongeren in Brussel bij die productie willen betrekken. Het is voor hen opvallend hoe de keffiah, ofte de Palestijnse sjaal, een symbool van verzet is dat ook Arabische jongeren in Brussel zich graag toe-eigenen. De productie zou draaien om beeldvorming en symboliek, om Palestina als mythe versus de werkelijkheid zoals ze door de Palestijnen beleefd wordt. Maar ook voor andere productieplannen (o.m. met Amir Nizar Zuabi) staan op het verlanglijstje.
Aan de toeschouwers van Au-delà
Graag nodigen we u uit om enkele persoonlijke woorden bij te dragen aan de voorstelling Au-delà in KVS.
