Wie zoekt, die vindt

Het Universum van Junior Mthombeni

©Stef Stessels

Wie schrijft de geschiedenis? Wie krijgt een standbeeld, wie wordt een vijand? Welke verhalen worden doorgegeven, en welke raken onderweg verloren?

Mthombeni's voorstellingen vertrekken vanuit slagvelden, kapperszaken, familiegeschiedenissen, persoonlijke herinneringen en reiken verder dan het individuele verhaal. Ze zoeken naar wat mensen met elkaar verbindt, over generaties, grenzen en geschiedenissen heen.

Muziek, beweging, taal en beeld lopen daarbij kriskras door elkaar. Zo ontstaan plekken waar verschillende stemmen en ervaringen naast en door elkaar kunnen bestaan.

Hoe blijven we met elkaar verbonden, ondanks alles wat ons uit elkaar trekt?

Welkom in het universum van Junior Mthombeni.

Na succesvoorstellingen als Malcolm X, Dear Winnie en Burning City brengt KVS-gezicht Junior Mthombeni met Barber Shop Chronicles, Hannibal en Die Before You Die dit seizoen opnieuw drie voorstellingen naar KVS. Identiteit, community, mannelijkheid en geschiedenis lopen daarbij opnieuw als een rode draad door zijn werk. Het zijn thema's die niet alleen in zijn voorstellingen opduiken, maar ook nauw verbonden zijn met de manier waarop hij theater maakt.

Als medeoprichter van verschillende artistieke collectieven denkt hij consequent vanuit de gedeelde samenwerking. Niet het "ik" staat centraal, maar het "wij". Die horizontale werkwijze vertaalt zich ook naar zijn voorstellingen, waarin gemeenschappen, ontmoetingen en collectieve herinneringen telkens opnieuw een centrale plaats innemen.

Achter die soms meer persoonlijke verhalen schuilen vaak grotere narratieven. Een gesprek in een barbershop wordt een gesprek over identiteit, een familienaam opent de deur naar een koloniale erfenis en het verhaal van de bekende Carthaagse veldheer Hannibal Barkas stelt de vraag wie geschiedenis schrijft en wie daarin als held of vijand wordt herinnerd.

Wat betekent het om een plek te zoeken in een wereld die voortdurend mensen uitsluit? Hoe leef je met de erfenissen van kolonialisme, migratie, oorlog en racisme? En hoe blijf je geloven in verbinding wanneer angst en polarisatie overal lijken toe te nemen?

Die vragen benadert Mthombeni niet vanuit abstracte denkkaders, maar vanuit ontmoeting. Muziek, ritme en collectieve energie brengen mensen samen rond verhalen die niet uitgelegd, maar gedeeld worden. Zo worden grote concepten tastbare verhalen, over mensen van vlees en bloed.

Die zoektocht naar verbinding krijgt ook vorm in de drie voorstellingen die hij dit seizoen naar KVS brengt: Barber Shop Chronicles, Hannibal en Die Before You Die.

7 > 15/1/'27 @ KVS BOL

In Barber Shop Chronicles verplaatst Mthombeni zich naar de kapperszaak als sociale microkosmos. Wat op het eerste gezicht een alledaagse plek lijkt, blijkt een ruimte waar vriendschappen worden gesmeed, conflicten worden uitgevochten en kwetsbaarheden worden gedeeld.

Voor hun herwerking van de bekroonde tekst van Inua Ellams verplaatsen Michael De Cock en Junior Mthombeni het verhaal naar een Franstalige ruimte die steden als Kinshasa, Dakar, Douala, Ouagadougou, Abidjan en Brussel met elkaar verbindt. Zo ontstaat een netwerk van stemmen en verhalen dat continenten overspant en de rijkdom van Afrikaanse en diasporische gemeenschappen zichtbaar maakt.

Thema's als opvoeding, religie, migratie, liefde en politiek botsen voortdurend op elkaar. Tussen zoemende tondeuses en scherpe grappen ontvouwt zich een veelzijdig portret van zwarte mannelijkheid dat bewust afstand neemt van clichés en stereotypen.

Barber Shop Chronicles toont de kracht aan van een gesprek waarbij de barbershop een safe space wordt waarin twijfel, trots, onzekerheid en verbondenheid naast elkaar kunnen bestaan.

11 > 13/2/'27 @ KVS BOL

Met Hannibal verschuift de blik van de kapperszaak naar het strijdtoneel van de geschiedenis. In deze grootschalige technopera onderzoeken Junior Mthombeni en Michael De Cock hoe oorlog, propaganda en beeldvorming al eeuwenlang bepalen wie als held wordt herinnerd en wie als vijand wordt bestempeld.

Vertrekkend vanuit het verhaal van de Carthaagse veldheer Hannibal Barkas en de mythe van Dido en Aeneas legt de voorstelling verrassende verbanden tussen de Punische oorlogen en hedendaagse geopolitieke spanningen. Oude verhalen blijken nog steeds door te werken in de manier waarop Europa naar zichzelf en naar de ander kijkt.

Opera, hiphop, slam poetry, live schilderkunst, videokunst en dans komen samen in een explosieve voorstelling die pleit voor nuance en meerstemmigheid.

In Hannibal wordt geschiedenis namelijk niet voorgesteld als een verzameling van feiten, maar als een gegeven dat te manipuleren en uit te spelen valt. De voorstelling legt bloot hoe bepaalde stemmen eeuwenlang centraal stonden, terwijl andere naar de marge werden verdrongen. Zo wordt het verhaal van Hannibal ook een verhaal over koloniale erfenissen, machtsverhoudingen en de vraag wie het recht heeft om die geschiedenis te vertellen.

17 > 19/2/'27 @ KVS BOX

Met Die Before You Die keert Mthombeni terug naar een verhaal dat dichter bij zichzelf ligt.

Na zijn vorige voorstelling Vaderlandloos zet hij in Die Before You Die zijn zoektocht naar identiteit verder in een persoonlijke confrontatie met afkomst, familiegeschiedenis en koloniale erfenissen. Centraal staat zijn familienaam, een naam die onder koloniale dwang werd opgelegd.

De voorstelling volgt Mthombeni’s reis naar Zuid-Afrika, waar hij zijn oorspronkelijke familienaam Moloi probeert terug te claimen, en zijn reis naar Varanasi in India, de stad waar mensen naartoe trekken om zich los te maken van het aardse bestaan.

Waar eerdere voorstellingen vaak vertrokken vanuit collectieve ervaringen, keert Mthombeni hier nadrukkelijk terug naar zichzelf. De zoektocht naar zijn oorspronkelijke naam raakt aan zijn jeugd, zijn afkomst en de vragen die hem als maker al jarenlang bezighouden.

Die Before You Die gaat over loslaten. Over afscheid nemen van opgelegde identiteiten. Over de vraag welke verhalen we meedragen en welke we moeten achterlaten om opnieuw te beginnen.


Mthombeni maakt van het podium een ontmoetingsplek waar geschiedenis, identiteit en community niet vastliggen, maar telkens opnieuw worden bevraagd. Een plek waar verschillende verhalen samenkomen rond één gedeelde vraag:

Hoe blijven we mens wanneer alles rondom ons ons uit elkaar probeert te drijven?