2026 wordt een spannend jaar voor KVS-gezichten Alesandra Seutin en Carolina Bianchi. Beide makers strijken neer in Brussel om eerder werk in de ogen te kijken. Bianchi sluit haar Cadela Forca-trilogie af met een voorstelling die zijn pijlen richt op het broeierige, destructieve karakter van schrijven – en Seutin voegt een tweede akte toe aan haar voorstelling Ceci n’est pas noire, dat in 2013 uitkwam. 

Carolina Bianchi is een schrijver, theaterregisseur en performer. Haar leven en werkproces is, zo zegt ze, “een voortdurende onderhandeling met wat het betekent om werk te maken dat zich bezighoudt met trauma, taal, seksualiteit en kunstgeschiedenis – weerbarstig werk dat soms zo gewelddadig en moeilijk is – en om binnen dat traject toch ook veel tederheid te vinden.” Ze is de regisseur van het kunstenaarscollectief Cara de Cavalo, met wie ze al meer dan tien jaar samenwerkt en waarmee ze de TRILOGIA CADELA FORÇA maakte. Na de wreedheid van seksueel geweld te hebben verwerkt tot The Bride and the Goodnight Cinderella, dook Bianchi in The Brotherhood dieper in broederschapsbanden en hun complexe verstrengelingen met de theatergeschiedenis. In het derde deel, dat in 2026 in première gaat, wil Bianchi stilstaan bij de broeierigheid van het schrijven; bij wat het betekent om stilte weg te typen; bij welke poëzie er kan schuilen in geweld; bij de botsing van alter ego’s en bij de sluimerende destructieve, chaotische krachten van tekstuele creatie.

Alesandra Seutin is choreograaf, performer en regisseur. Haar uitgesproken multidisciplinaire aanpak verweeft beweging, tekst en muziek om thema’s als identiteit, geheugen en de politiek van het lichaam te onderzoeken. In 2013 maakte ze Ceci n’est pas noire in Londen. Tot dan toe had ze voornamelijk zeer fysieke voorstellingen gebracht met grote ensembles – Ceci n’est pas noire was veel intiemer opgezet, een multidisciplinaire solo over haar eigen identiteit – dochter van een zwarte Zuid-Afrikaanse moeder en een witte Belgische vader, geboren in Zimbabwe, opgegroeid in Brussel en dan vertrokken naar Londen, moeder, maker, vriendin. In november 2026 brengt Seutin Ceci n’est pas noire Acte II in de KVS. Meer dan 10 jaar later blikt ze terug op de vragen die ze (zich) toen stelde.

Jullie keren terug naar eerder werk. Wat leert jullie dat over die vroegere voorstellingen?

Carolina: De Cadela Forca-trilogie begon bijna acht jaar terug – dat is een hele tijd geleden. Ik woonde nog in Brazilië toen ik met het onderzoek begon. Daarna hebben zowel de Covid-pandemie als het feit dat ik in Europa ben gaan wonen duidelijk hun sporen nagelaten in dit maakproces. Voor mij voelt dit jaar als een soort sluitstuk van een groot levensmoment – groot in termen van tijd en het verstrijken ervan. 

Ik zoek naar manieren om ongebreideld en experimenteel te blijven, en om condities te creëren waarin iets tot de kern kan worden bestudeerd. Ik denk dat deze zoektocht aan de basis ligt van de trilogie, en de tijd tussen de delen verklaart, alsook de wijze waarop de delen elkaar spiegelen – of net onderling botsen. Dit derde hoofdstuk vereist van mezelf dat ik procesmatig en open blijf, en me door diepere schaduwen heen beweeg.

Alesandra, herken je dit?

Alesandra: Ja, absoluut. Dat besef van: je bent veranderd, en dan komt de vraag – verhoudt dit werk zich nog tot wie ik vandaag ben? Dat is voor mij ook sterk verbonden met een verandering van geografie. Ten tijde van Ceci n’est pas noire woonde ik in het Verenigd Koninkrijk, en sprak ik in de eerste plaats tot mijn publiek daar: een Brits publiek met gemengde achtergronden, Caribische gemeenschappen, mensen die ontheemd waren. Het werk was sterk verbonden met die omgeving. Toen sprak ik vooral tot mensen die voortdurend vragen stelden over mijn identiteit. 

Alesandra, de titel van je voorstelling verwijst naar Magrittes Ceci n’est pas une pipe en daarmee naar het surrealisme, vaak sterk met België geassocieerd. Suzanne Césaire noemde surrealisme “de koorddans van onze hoop […] temidden van de machtige oorlogsmachines die de moderne wereld ons aanreikt”. Vind je dat ook?

Alesandra: Ja, dat denk ik wel. Voor Césaire – en voor veel zwarte en bruine mensen – is het een overlevingsmechanisme. Wanneer de materiële realiteit hard is, de strijd gespannen en wanneer het lichaam zoveel trauma te verduren krijgt, dan biedt surrealisme een ruimte om te verbeelden, te dromen en een wereld op te trekken die zou willen bewonen of waarin je zou willen bestaan. Het is een manier om even te ontsnappen aan de realiteit van bepaalde systemen die zijn ingevoerd en die alles zo rigide en vast maken. Dat is in zekere zin ook wat wij, theatermakers, doen. Het theater is op zich iets surrealistisch: samen in een zaal zitten en het publiek toestaan zich te verplaatsen naar andere werelden, zich te laten meevoeren. Dus ja, absoluut. Ceci n’est pas noire baadt daar ook in. Niet alles is logisch, niet alles klopt helemaal. 

Carolina, de door jou geliefde schrijfster Clarice Lispector schrijft: “My unbalanced words are the wealth of my silence.” Hoe resoneert dat met jou? 

Carolina: Om heel eerlijk te zijn: in mijn recente werk, en zeker in dit laatste, is stilte voor mij eigenlijk niet aanwezig. Niet dat ze er helemaal niet is, maar het is niet iets wat ik zoek of waar ik naartoe wil. Dat heeft er ook mee te maken dat het werk circuleert rond trauma, verbonden aan seksueel geweld en aan een kunstgeschiedenis die zelf ook doordrenkt is van (seksueel) geweld. In dat kader verschijnt stilte vaak als een nee: niet kunnen spreken, niet in staat zijn om onder woorden te brengen welke schade dit alles aanricht.

Ik denk dat ik daarom liever zeg dat ik me steeds meer richt op een stem die gebroken is. Op wat zo’n stem kan doen, wat ze kan dragen, wat ze kan zingen – zeker in dit laatste werk, waar veel met zang wordt gewerkt. Het is geen stem van slachtofferschap, maar een stem met een andere kwaliteit: gebroken, ja, maar in die breuk dwingt ze zichzelf de diepte in om iets te vinden, om te onderzoeken waar ze zich bevindt. 

Interview door Sixtine Bérard