140 jaar lang al prijken de borstbeelden van drie mannen op onze schouwburg (Pieter Langendyck, Joost van den Vondel en Willem Ogier). Naar aanleiding van vrouwendag op 8 maart vroegen wij drie KVS-gezichten welke vrouw zij graag op onze gevel zouden zien schitteren. Het werden Pina Bausch, Nina Simone en Kathy Acker, maar kiezen was aartsmoeilijk.
moya michael kiest nina simone
Choreografe Moya Michael, die komend seizoen een nieuwe creatie loslaat op de wereld, kiest voor the High Priestess of Soul: Nina Simone.
Één ding is zeker: wanneer ik aan vrouwelijke iconische artiesten denk, moet het een Zwarte vrouw zijn! Er zijn zo veel briljante Zwarte vrouwelijke artiesten, maar Nina Simone én Toni Morrison hebben als kind mijn wereld mee vormgegeven. Nina’s nummers knalden op repeat door de speakers en Toni’s boeken hielden me ’s nachts wakker.
Als ik écht moet kiezen, dan ga ik voor Nina. Een borstbeeld voor haar in Brussel: een Zwarte vrouw, zo centraal en zichtbaar, zou baanbrekend zijn in een stad die nog steeds zijn koloniale spoken van zich aan het afschudden is. Zowel Nina als Toni’s activisme heeft zo veel mensen zo diep geraakt, maar Nina’s rauwe stem die je tot in je kern raakt, die ontroert me het meest.
carme portaceli kiest pina bausch
De Spaanse regisseur Carme Portaceli creëert dit seizoen de voorstelling Maria Magdalena, binnen een reeks voorstellingen rond iconische vrouwen (Mrs. Dalloway, Emma Bovary, Jane Eyre, ...). Van haar mag de buste de legendarische choreografe Pina Bausch zijn.
Ik sta helemaal achter dit initiatief. Toen ik aan het hoofd van Teatro Español stond, heb ik een gelijkaardige actie ondernomen en vrouwelijke auteurs een plek gegeven aan de ‘wall of fame’ die uitsluitend uit mannen bestond. Hoe goed en belangrijk die mannen ook zijn, er zijn zo veel vrouwelijke auteurs, kunstenaars en regisseurs die lang schromelijk over het hoofd gezien zijn. Ik vecht hier al mijn hele leven tegen, op en naast de scène. Ik vond het dus lastig om één iemand te kiezen.
Maria Magdalena, waar we net een stuk rond maakten, was een optie natuurlijk. Zij werd ontzettend fout geframed in de geschiedenis – kom kijken naar het stuk om te begrijpen op welke manier. Ook Marguerite Yourcenar stond hoog op m’n lijstje: heerlijke Belgisch-Franse schrijfster. Overtuigd feminist en humanist.
Maar als ik moét kiezen, ga ik voor Pina Bausch: zo’n geweldige kunstenares die het theater en de dans en onze blik erop voorgoed heeft veranderd. Een theatermaker pur sang.
Nona demey gallagher kiest Kathy acker
Nona Demey Gallagher regisseerde recent Copyriot, presenteert in ‘26-‘27 meerdere voorstellingen in KVS en sluit zich aan bij Carme en Moya: kiezen is verliezen. Omdat het moét, geeft ze het standbeeld aan Kathy Acker, waarvan ze in 2027 de roman Don Quixote: which was a dream bewerkt in KVS.
Kathy Acker’s werk steekt er voor mij bovenuit omdat het zowel grof, intellectueel, pornografisch als theoretisch is. Het is grappig en agressief, politiek incorrect en ondertussen zegt het zo veel over de wereld waarin we leven. Meer mensen zouden haar werk moeten lezen!
Andere vrouwen op mijn shortlist waren Artemisia Gentileschi, die een veel oudere maar niet minder radicale strijd voerde. Als vrouwelijke schilder en sleutelfiguur van de barokkunst in de 17de eeuw werkte zij binnen een kunstcanon dat vrouwen systematisch uitsloot. In haar werk zijn vrouwen geen passieve objecten, maar actieve, gewelddadige subjecten. Ook op vlak van auteurschap is haar verhaal boeiend: haar werk werd lang ten onrechte aan haar vader toegeschreven, omdat ze niet geloofden dat een vrouw zo’n krachtige werken kon maken.
Pamela Anderson tot slot is voor mij een cultureel popicoon op gebied van seksualiteit en verlangen. Ze werd jarenlang gereduceerd tot seksueel icoon binnen een door mannen gedomineerde industrie. Tegelijk zette ze haar beeld bewust in en reclaimde ze het later zelf.